Od 2023 roku w Polsce istnieje możliwość założenia fundacji rodzinnej. Mimo tego, zainteresowanie zagranicznymi regulacjami dotyczącymi fundacji prywatnych nie słabnie. Wielu polskich przedsiębiorców i właścicieli majątków rodzinnych wciąż poszukuje bardziej elastycznych rozwiązań w zakresie ochrony majątku oraz planowania wielopokoleniowej sukcesji.
Regulacje dotyczące zagranicznych fundacji prywatnych, szczególnie w państwach takich jak Liechtenstein, Malta czy Szwecja, są często postrzegane jako bardziej elastyczne pod względem struktury organizacyjnej fundacji, sposobu zarządzania majątkiem oraz możliwości dostosowania mechanizmów sukcesyjnych do indywidualnych potrzeb fundatora. Dodatkowo, w niektórych państwach oferują one korzystne warunki podatkowe. Większa przewidywalność regulacyjna, wynikającą z długoletniej praktyki stosowania tych przepisów także stanowi atut. Warto zaznaczyć, że prawo fundacyjne w Liechtensteinie istnieje od 1926 roku i od tamtej pory nie uległo wielu nowelizacjom.
W rezultacie, chociaż polska fundacja rodzinna stanowi bardzo ważne narzędzie wspierające sukcesję firm rodzinnych, wielu właścicieli przedsiębiorstw nadal rozważa alternatywy dostępne za granicą. Szczególnie w przypadku bardziej złożonych struktur majątkowych lub międzynarodowego charakteru działalności.
Zagraniczna fundacja prywatna
Zagraniczna fundacja prywatna to osoba prawna, której głównym celem jest gromadzenie mienia oraz zarządzanie majątkiem przekazanym przez fundatora, tj. osobę fizyczną lub prawną, zgodnie z jego wolą. Przekazany majątek stanowi odrębną masą majątkową, przeznaczoną m.in. do wypłaty świadczeń na rzecz wskazanych beneficjentów. Ani fundator, ani beneficjenci nie mają bezpośredniego prawa do dysponowania majątkiem fundacji. Decyzje w tym zakresie podejmują powołane w tym celu organy fundacji, w praktyce często w porozumieniu z fundatorem.
Mimo że majątek fundacji zostaje wyodrębniony od majątku fundatora, fundator może zachować osobiste uprawnienia nadzorcze, co pozwala zachować kontrolę nad przekazanym majątkiem. Dodatkowo, statut oraz inne dokumenty fundacji dają możliwość określenia dowolnych zasad sukcesji majątku. Dzięki temu można zapewnić zarówno ciągłość prowadzonego biznesu, jak i ochronę majątku rodzinnego.
Fundacja nie musi realizować żadnych celów publicznych. Jej działalność może służyć wyłącznie zabezpieczeniu interesów majątkowych określonych osób. Beneficjentem fundacji może być każdy, np. fundator, członek organów fundacji lub inna osoba. Fundacja nie odpowiada w żadnym zakresie za zobowiązania prywatne fundatora i beneficjentów.
Majątek wniesiony do fundacji zostaje trwale wyłączony z majątku osobistego fundatora. Oznacza to, że nie podlega on egzekucji, nie wchodzi do masy spadkowej i nie może zostać podzielony między spadkobierców. Fundacja działa na podstawie statutu, który odzwierciedla wolę fundatora i pozwala utrzymać zaplanowaną strukturę majątkową przez wiele lat. Niezależnie od zdarzeń losowych czy zmian pokoleniowych.
Fundacja a holding
Zrozumienie różnic między fundacją prywatną a holdingiem ma kluczowe znaczenie dla przedsiębiorców, którzy chcą świadomie zarządzać majątkiem i zapewnić jego długoterminową ochronę. Choć obie struktury często współistnieją w ramach jednej strategii, pełnią odmienne funkcje i mają różne cele.
Fundacja prywatna to osoba prawna, której celem jest ochrona majątku przekazanego przez fundatora oraz zapewnienie długoterminowego wsparcia wskazanym beneficjentom. Nie posiada właścicieli ani udziałowców, zarządza własnym majątkiem za pośrednictwem ustanowionych organów. Fundamentem jej działania jest wola fundatora, a sam majątek fundacji stanowi trwałą, wyodrębnioną masę majątkową.
Z kolei holding to konstrukcja kapitałowa, w której jedna spółka (spółka holdingowa) posiada kontrolę właścicielską nad innymi, najczęściej operacyjnymi, spółkami. Struktura ta służy centralizacji zarządzania, konsolidacji aktywów oraz optymalizacji działalności operacyjnej i podatkowej w ramach grupy podmiotów powiązanych.
Zintegrowanie fundacji prywatnej z holdingiem pozwala wykorzystać atuty obu rozwiązań. Fundacja pełni funkcję właściciela spółki holdingowej, zabezpieczając majątek oraz zapewniając jego ciągłość i odporność na ryzyka prywatne fundatora. Holding natomiast umożliwia sprawne zarządzanie spółkami zależnymi oraz rozwój działalności gospodarczej w sposób zorganizowany i przejrzysty. Taka struktura wymaga jednak starannego zaplanowania – często z udziałem doradców podatkowych oraz kancelarii prawnej, która zadba o zgodność całego modelu z przepisami prawa.
Zagraniczna fundacja czy jednak polska fundacja rodzinna?
Wybór między fundacją rodzinną w Polsce a strukturą zagraniczną zależy od wielu czynników. Przede wszystkim istotna jest rezydencja podatkowa fundatora oraz oczekiwania dotyczących funkcji, jaką fundacja ma pełnić w dłuższej perspektywie.
Fundacje zagraniczne zwykle nie mogą prowadzić działalności gospodarczej poza zakresem realizacji celów statutowych. Polska fundacja ma taką możliwość, choć w ograniczonym ustawą zakresie. Fundacja rodzinna może na przykład wynajmować nieruchomości, uczestniczyć w spółkach czy inwestować w papiery wartościowe. Co istotne, przepisy zwalniają z CIT dochody z tej działalności, z wyjątkiem tych, które wykraczają poza ustawowy katalog i podlegają 25% stawce podatkowej.
Należy także mieć na uwadze, że przeniesienie majątku do zagranicznej fundacji może wiązać się z obowiązkiem zapłaty tzw. exit tax, czyli podatku od niezrealizowanych zysków. Podatek ten wynosi 19% od różnicy między wartością rynkową przenoszonego majątku a kosztami jego nabycia. W przypadku przeniesienia majątku do fundacji rodzinnej nie ma obowiązku zapłaty podatku dochodowego.
Mimo że fundacje zagraniczne korzystają z lokalnych zwolnień podatkowych, obywatele polscy mogą liczyć się z opodatkowaniem ich dochodów w Polsce. Może ono sięgać nawet 23%. Dochody polskiej fundacji rodzinnej są zwolnione z podatku CIT aż do momentu wypłaty świadczeń na rzecz beneficjentów.
Mając to na uwadze, założenie fundacji zagranicznej wydaje się najbardziej korzystnym rozwiązaniem, gdy jej głównym celem będzie zachowanie majątku dla przyszłych pokoleń, przy jednoczesnym ograniczeniu wypłat dla beneficjentów.
Podsumowanie
Zagraniczne fundacje prywatne od lat skutecznie wspierają planowanie sukcesji oraz ochronę i zarządzanie majątkiem rodzinnym. Są elastycznym narzędziem, które sprawdza się w długoterminowym zarządzaniu majątkiem i jego przekazywaniu kolejnym pokoleniom. Polscy przedsiębiorcy cenią fundacje zagraniczne za stabilne prawo i elastyczność dopasowaną do potrzeb fundatora. Dodatkowym atutem jest korzystne otoczenie podatkowe i regulacyjne, dostępne w wielu europejskich jurysdykcjach.
Polska fundacja rodzinna wciąż stanowi atrakcyjne rozwiązanie, zwłaszcza dla firm rodzinnych koncentrujących się na majątku zlokalizowanym w Polsce. W przypadku złożonych struktur biznesowych lub aktywów zagranicznych warto rozważyć fundacje prywatne z Liechtensteinu czy Szwecji. W takich procesach nieocenionym wsparciem pozostaje kancelaria prawna, która pomaga dopasować rozwiązanie do potrzeb przedsiębiorcy.
Zastanawiasz się nad fundacją prywatną? Kancelaria Prawna pomoże Ci podjąć świadomą decyzję
Doradzamy osobom fizycznym, rodzinom i przedsiębiorcom, którzy chcą uporządkować swój majątek, zabezpieczyć sukcesję i działać w zgodzie z prawem. Zarówno w Polsce, jak i za granicą. Kancelaria prawna ANSWER pomoże Ci m.in. w:
- wyborze odpowiedniej jurysdykcji dla fundacji prywatnej (Liechtenstein, Austria, Malta, Panama i inne),
- analizie korzyści podatkowych i skutków prawnych utworzenia fundacji,
- koordynacji procesu założenia i obsługi fundacji z lokalnymi doradcami,
- wdrożeniu rozwiązań zabezpieczających majątek i plan sukcesji,
- doradztwie przy strukturach holdingowych i family office.
Zastanawiasz się, czy fundacja prywatna będzie dla Ciebie korzystnym rozwiązaniem?
Skontaktuj się z nami. Pokażemy możliwe scenariusze i pomożemy Ci je wdrożyć
Obserwuj profil „Kancelaria Prawna ANSWER” na LinkedIn – znajdziesz tam nasze analizy, case studies i komentarze praktyczne
