Sprzedajesz przez internet? Od grudnia 2024 roku wchodzi w życie unijne rozporządzenie, które także zmienia podejście do bezpieczeństwa produktów w sprzedaży online. GPSR, czyli Ogólne Rozporządzenie w sprawie Bezpieczeństwa Produktów, nakłada nowe obowiązki dla e-commerce i przewiduje surowe kary za ich niedopełnienie. Dostosowanie się do przepisów nie będzie wyborem, lecz koniecznością.
Rozporządzenie GPSR zastępuje dotychczasową dyrektywę 2001/95/WE i będzie stosowane bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich, bez konieczności wdrażania do krajowych porządków prawnych. Nie przewidziano okresu przejściowego. Przedsiębiorcy muszą być gotowi na jego pełne stosowanie od dnia wejścia w życie. Brak dostosowania się do nowych reguł może skutkować wysokimi karami finansowymi oraz poważnym ryzykiem wizerunkowym.
Obowiązki dla e-commerce według rozporządzenia GPSR
Nowe przepisy nie ograniczają się wyłącznie do producentów. Ich zakres obejmuje również sprzedawców detalicznych, w tym właścicieli sklepów internetowych, a także operatorów platform marketplace. Każdy podmiot, który oferuje produkty konsumentom na terenie Unii Europejskiej, musi zapewnić, że są one bezpieczne i zgodne z nowymi wymogami. Kluczowe znaczenie ma definicja bezpiecznego produktu. Jest to towar, który nie stwarza zagrożenia dla zdrowia ani życia użytkownika, zarówno w warunkach normalnego, jak i przewidywalnego użytkowania.
W przypadku produktów cyfrowych, takich jak urządzenia typu smart, dochodzą wymogi w zakresie cyberbezpieczeństwa. Przedsiębiorcy muszą uwzględnić ryzyko związane z utratą łączności, możliwością przejęcia kontroli nad urządzeniem czy nieautoryzowanym dostępem do danych. GPSR wprowadza także obowiązek monitorowania rynku, który dotyczy wszystkich podmiotów w łańcuchu dostaw, nie tylko producentów. Sprzedawcy internetowi będą musieli podejmować działania naprawcze, gdy okaże się, że produkt może być niebezpieczny. Takie działania to m.in. wycofanie produktu, jego naprawa lub zwrot pieniędzy.
Oferty sprzedaży online muszą zawierać określony zestaw informacji, w tym dane identyfikujące producenta lub importera, pełny adres, adres e-mail, oznaczenie produktu, zdjęcie, instrukcje i ostrzeżenia — w języku urzędowym kraju, do którego kierowana jest oferta. Brak tych danych może skutkować uznaniem produktu za niezgodny z GPSR. To z kolei może prowadzić do wszczęcia postępowania przez właściwy organ nadzoru, np. w Polsce przez Prezesa UOKiK.
Co muszą zrobić sklepy internetowe i platformy handlowe
Sklepy internetowe, które nie są producentami ani importerami, pełnią rolę dystrybutorów. W praktyce oznacza to, że muszą one weryfikować, czy sprzedawane towary spełniają wymogi formalne, są odpowiednio oznaczone i zaopatrzone w niezbędną dokumentację. Nie mogą polegać wyłącznie na zapewnieniach dostawców. Jeżeli zostanie wykryty produkt niebezpieczny, to również dystrybutor ponosi odpowiedzialność za jego wycofanie lub zgłoszenie incydentu do właściwego organu. W Polsce odbywa się to za pośrednictwem platformy Safety Business Gateway.
Jeszcze bardziej rozbudowane obowiązki ciążą na operatorach platform e-commerce, czyli marketplace’ów. Tego rodzaju serwisy będą musiały wyznaczyć punkty kontaktowe dla konsumentów i organów nadzoru, umożliwić sprzedawcom publikowanie kompletnych danych o produktach, a także usuwać oferty niebezpiecznych produktów w ciągu dwóch dni roboczych od zgłoszenia. Platforma musi także informować konsumentów, którzy nabyli niebezpieczny produkt, o zagrożeniu i przysługujących im prawach. Obowiązki te wymagają zaplanowania odpowiednich procedur oraz przygotowania zespołu do sprawnego reagowania na zgłoszenia.
Operatorzy będą musieli również zarejestrować się w unijnym systemie Safety Gate i utrzymywać bieżący kontakt z organami nadzorczymi. To zupełnie nowy poziom odpowiedzialności i wymaga inwestycji w systemy monitorujące, kadry oraz procedury wewnętrzne.
Konsekwencje finansowe i prawne dla przedsiębiorców
Zgodnie z GPSR, każde państwo członkowskie jest zobowiązane do wprowadzenia skutecznych i odstraszających sankcji za naruszenie przepisów. W Polsce nadzór nad stosowaniem rozporządzenia będzie sprawował Prezes UOKiK, natomiast kontrole przeprowadzi Inspekcja Handlowa. Już teraz obowiązujące przepisy przewidują kary sięgające 100 000 zł, ale projekt nowelizacji zakłada znaczne ich podniesienie.
Za brak wymaganych informacji w ofercie sprzedażowej przewidziano karę do 500 000 zł. Taka sama sankcja może zostać nałożona za sprzedaż produktów niespełniających wymogów bezpieczeństwa. Najwyższe kary, nawet do 1 000 000 zł, mają dotyczyć operatorów platform sprzedażowych, którzy nie usuną niebezpiecznego produktu lub nie zapewnią odpowiedniego kanału kontaktowego dla konsumentów i organów.
W praktyce oznacza to, że każdy przypadek niedopełnienia obowiązku może nie tylko generować bezpośrednie koszty finansowe, ale także narażać firmę na utratę reputacji i zaufania klientów. A w e-commerce to właśnie zaufanie stanowi fundament prowadzenia działalności.
Jak możemy pomóc? Kancelaria prawna a bezpieczeństwo produktów i obowiązki dla e-commerce
Wspieramy sklepy internetowe, producentów, importerów oraz operatorów platform sprzedażowych w dostosowaniu działalności do wymogów rozporządzenia GPSR oraz przepisów krajowych. Pomagamy zarówno przy bieżących audytach, jak i w sytuacjach kryzysowych. Doradzamy m.in. w zakresie:
- weryfikacji i uzupełnienia obowiązkowych informacji w ofertach produktów,
- przygotowania lub aktualizacji regulaminów, procedur i polityk bezpieczeństwa,
- opracowania mechanizmów kontaktu z konsumentami i organami nadzoru,
- wdrożenia procesów wycofywania produktów i zgłaszania incydentów,
- reprezentowania firm w kontaktach z UOKiK i Inspekcją Handlową.
Dzięki doświadczeniu, jakie posiada nasza kancelaria prawna, przedsiębiorcy z branży e-commerce mogą bezpiecznie wdrażać wymagane procedury i minimalizować ryzyko sankcji finansowych.
Prowadzisz sprzedaż online lub zarządzasz platformą marketplace? Zmiany w prawie bezpośrednio Cię dotyczą – kancelaria prawna specjalizująca się w prawie cyfrowym i e-commerce pomoże Ci sprawnie przygotować się na wejście w życie GPSR.
Skontaktuj się z nami i pomożemy Ci dostosować ofertę i procesy do GPSR.
Obserwuj profil „Kancelaria Prawna ANSWER” na LinkedIn, gdzie dzielimy się aktualnościami prawnymi i praktycznymi wskazówkami dla e-commerce.
